در رنسانس چنين فهميدند كه مركز فكر و هوش در سر است. تا قرن بيستم مغز به صورت يك راز باقي بود تا اينكه براي فهم دقيق مغز ما قدمهايي برداشته شده و بيشتر مردم چنين فرض كردند كه اين پيشرفتها در نيمه قرن بيستم انجام شده است. مغز انسان در تمامی فعالیتهای ارادی و غیر ارادی در گیر می باشد. احساسی که اکنون دارید، کاری که اکنون در حال انجام آن هستید و شاید باور نکنید، اما مغز انسان حتی در شکل گیری شخصیت شما نیز مؤثر می باشد. بنابراین اگر مغز درست کار کند شما می توانید زندگی خوب و متعادلی داشته باشد و اگر مشکلی در عملکرد آن باشد طبیعتاً نخواهید توانست زندگی خوبی داشته باشید.
مغز یک نوزاد در رحم بسیار سریع رشد می‏کند و طی یک یا دو ماه از چند سلول، به پیچیده‏ترین ساختار طبیعت تبدیل می‏شود و در ادامه جنین در ششمین ماه بارداری توانایی‏های مهمی کسب می کند که همگی تحت کنترل مغز او هستند. در هنگام تولد، مغز نوزاد هنوز به طور کامل شکل نگرفته است و تنها به اندازه یک سوم اندازه واقعی رشد کرده است زیرا مدت زیادی طول می‏کشد تا مغز کامل شده و به شکل تکامل یافته خود دست یابد.
سپس در سال اول تولد، تراکم سیناپسهایی که در مغز ایجاد می‏شود به سرعت افزایش یافته و همان فرآیندی که قبل از تولد آغاز شده است ادامه می‏یابد. ولی در حدود ده ماهگی میزان افزایش سیناپسها متوقف شده و از یک سالگی تا پایان عمر ثابت می ماند. پیچیده ترین عضو بدن انسان است. این عضو بسیار پیچیده حدود 2 فی صد وزن بدن شما را دارا می باشد، بنابراین یک انسان 75 کیلوگرمی مغزی در حدود 5/1 کیلوگرم دارد. با وجود آن که تنها 2 فی صد از وزن بدن شما را شامل می شود بین 20 تا 30 فی صد از انرژی شما را مصرف می کند. به بیان دیگر 20 تا 30 فی صد کالری که از مصرف غذا به بدن شما می رسد، توسط مغز مصرف می شود. دقت کنید که نسبت وزن مغز به وزن کل بدن در انسان از همه موجودات زنده بیشتر می باشد. در مغز شما حدود 100 بیلیون سلول مغزی وجود دارد که به صورت یک شبکه بسیار پیپچیده با یکدیگر در ارتباط هستند. بنابراین جای تعجب نیست اگر مغز را پیچیده تر از بزرگترین کامپیوتر های جهان فرض کنیم. دانشمندان نسبت توانایی قویترین کامپیوتر های جهان را به مغز انسان، در حد مغز یک موش می دانند.
یکی از مهمترین کارایی های مغز انسان، تفکر و تعقل در امور است. اصولاً مهمترین تفاوت انسانها و حیوانات همین ویژگی است. خداوند با قرار دادن این ویژگی در انسان، در جای جای قرآن او را به تفکر و تعقل و استفاده از مغز و قوّه عاقله دعوت می کند .
ما باید مراقب مغز خود باشیم . مغز انسان بسیار نرم می باشد و ماهیت فیزیکی آن چیزی شبیه به مسکه نرم یا تخم مرغ خام می باشد. خلقت انسان به گونه ای است که جمجمه از این ماده نرم محافظت می کند. اما کوچکترین ضربه ای که به جمجمه وارد شود و آن را خدشه دار کند ممکن است صدمات جبران ناپذیری به مغز وارد کند. پس مواظب جمجمه خود باشید.
اما رابطه میزان دانش انسان به حجم مغز چیست ؟ مشاهده های دانشمندان نشان می دهد که ارتباط خاصی میان میزان توانایی مغزی انسان با حجم یا وزن آن ندارد. یک مغز بزرگ بالقوه توانایی آن را دارد که سلولهای بیشتر و ارتباطات بین سلولی بیشتری را بپذیرد، اما هیچ دلیلی ندارد که یک دانشمند، مغز بزرگتری از یک فرد عادی داشته باشد. همان گونه که مطالعه انجام شده روی مغز آلبرت انشتین نشان می دهد ابعاد و وزن مغز او کمتر از حد متوسط بوده است.
کسانی‏که نیمه راست مغزشان پیشرفته‏تر است (مانند پسران) از مزایایی نیز برخوردار هستند . پسران علاوه بر آن که توانایی‏های ریاضی بهتری دارند، اهل عمل نیز هستند و اگر با مشکلی برخورد کنند می‏خواهند آن را برطرف سازند و بنابراین خیلی زودتر از دختران دست به کار می شوند. از آنجایی که در پسران نیمه راست مغز، هم احساسات و هم فعالیتها را کنترل می‏کند، بنابراین پسران به احتمال زیاد، زودتر وارد عمل می‏شوند. در حالی که در دختران نیمکره‏های مغز تخصصی‏تر کار می‏کند یعنی نیمکره راست مرکز فعالیتهای ریاضی و نیمکره چپ مرکز تکلم و بیان احساسات است. لذا پسران نیاز به تلاش بیشتری دارند تا به نیمکره چپ خود رجوع کنند و کلماتی برای توضیح احساسات که در نیمکره راست مغز ثبت می‏کند، بیابند. در حالی که دختران در این زمینه موفق‏ترند و در بیان احساسات بسیار بهتر عمل می‏کنند.

http://dari.irib.irمنبع: